Có việc phải khám mới làm được, và có việc khám để đánh giá con người. Ranh giới nằm ở chỗ nội dung có liên quan tới công việc hay không.
Vì sao có việc phải khám mới làm được
- Một số công việc liên quan tới an toàn của người khác
- Lái xe, vận hành máy, làm trên cao
- Một số liên quan tới sức khoẻ của chính người làm
- Một số liên quan tới vệ sinh và lây nhiễm
- Bốn nhóm đó thì khám là hợp lý
Mục thứ ba là nhóm hay bị coi là hình thức, và nó bảo vệ chính người đi làm.
Ranh giới của nội dung hợp lý
- Liên quan tới khả năng làm chính công việc đó
- Hoặc tới an toàn của bản thân và người khác
- Nội dung không liên quan tới công việc thì vượt phạm vi
- Đây là thước đo đơn giản
- Và nó dùng được cho mọi tình huống
Mục thứ ba là chỗ đáng biết, và nó là cơ sở để đặt câu hỏi.
Ba quyền của người đi khám
- Biết mình đang được khám những gì và vì sao
- Nhận kết quả của mình
- Biết ai sẽ được xem kết quả
- Đây là thông tin sức khoẻ của mình
- Không phải của bên yêu cầu
Mục cuối là cách đặt đúng chỗ, và nó là nền của cả ba quyền trên.
Nếu thấy nội dung không liên quan
- Hỏi người khám vì sao có phần đó
- Hỏi nó liên quan tới công việc thế nào
- Câu hỏi đó hợp lý và không cần đối đầu với ai
- Câu trả lời cho mình biết mình đang ở đâu
- Ghi lại nếu cần
Mục thứ ba là cách làm giữ được quan hệ, và nó hiệu quả hơn việc từ chối ngay.
Giấy khám — hỏi rõ bốn điều
- Giấy gồm những gì
- Dùng được bao lâu
- Bên yêu cầu nhận giấy cũ tới mức nào
- Có cần khám ở nơi chỉ định không
- Bốn câu đó tránh phải khám lại
Mục thứ ba là chỗ tiết kiệm nhất, vì nhiều người khám lại chỉ vì giấy quá ngày ít hôm.
Đừng khám nhiều nơi cho nhiều chỗ
- Một giấy thường dùng được cho nhiều nơi
- Xin nhiều bản cùng lúc
- Hỏi trước bao nhiêu bản thì đủ
- Xin nhiều bản rẻ hơn khám lại
- Và giữ một bản cho mình
Mục cuối là việc hay bị quên, và bản của mình là bộ chỉ số dùng lại được.
Lưu giấy khám xin việc vào hồ sơ của mình
- Nó là một bộ chỉ số của một thời điểm
- Nên nó là một điểm trong chiều đi của mình
- Chụp ảnh cả tờ
- Ghi năm và nơi khám
- Với người trẻ thì đây thường là bộ nền duy nhất
Mục cuối là giá trị lớn nhất, và rất ít người nghĩ tới việc này.
Khi kết quả có gì bất thường
- Hỏi nơi khám cho giải thích
- Hỏi nó có ảnh hưởng tới kết luận đủ điều kiện không
- Hỏi bước tiếp theo là gì
- Đừng bỏ qua vì đang tập trung vào việc xin việc
- Mục cuối là chỗ bị bỏ nhiều nhất
Mục cuối là điều đáng nhắc, vì lúc đó người ta chỉ quan tâm tới việc giấy có đạt hay không.
Đừng che thông tin để lấy giấy
- Có người không khai bệnh nền vì sợ không đạt
- Nhưng một số bệnh nền cần được tính khi phân công
- Che đi thì có thể bị phân vào việc không an toàn cho mình
- Và khi có sự cố thì mình là người chịu
- Nói với người khám và hỏi phần nào vào kết luận
Mục thứ ba là rủi ro thật, và nó nặng hơn rủi ro không được nhận việc.
Nếu bị kết luận không đủ điều kiện
- Hỏi rõ vì phần nào
- Hỏi có phải tạm thời hay lâu dài
- Hỏi nếu điều trị thì có đổi được không
- Hỏi có việc nào khác phù hợp hơn không
- Mục thứ ba là câu quan trọng nhất
Mục thứ ba là chỗ hay có tin tốt, vì nhiều tình trạng là tạm thời và điều trị được.
Khám theo yêu cầu cho việc khác
- Khám để học, khám để đi nước ngoài, khám cho hồ sơ
- Cùng nguyên tắc: nội dung nên liên quan tới mục đích
- Hỏi rõ giấy gồm gì và dùng được bao lâu
- Xin bản của mình và lưu lại
- Và hỏi ai được xem
Mục thứ hai là nguyên tắc dùng chung, và nó áp cho mọi loại khám theo yêu cầu.
Khám để đi nước ngoài
- Nội dung tuỳ yêu cầu của nơi tiếp nhận
- Hỏi rõ danh sách trước khi đi khám
- Hỏi nơi nào được chấp nhận
- Hỏi thời hạn của giấy
- Làm sai một mục là phải làm lại cả bộ
Mục cuối là lý do phải hỏi kỹ trước, và đây là nhóm tốn kém nhất khi làm lại.
Đừng dùng giấy khám thay khám cho mình
- Giấy khám thiết kế theo yêu cầu của bên khác
- Không theo nguy cơ riêng của mình
- Nên nó thiếu phần mình cần
- Dùng nó làm bộ chỉ số thì được
- Nhưng đừng coi nó là đã khám xong
Mục cuối là điều cần nói rõ, và nó là hiểu sai rất hay gặp ở người trẻ.
Việc cần làm sau khi có kết quả
- Xin nhiều bản cùng lúc và giữ một bản cho mình
- Chụp ảnh cả tờ và ghi năm, nơi khám
- Hỏi giải thích nếu có gì bất thường, đừng bỏ qua
- Lưu vào hồ sơ như một điểm trong chiều đi
- Và đừng coi nó là đã khám xong cho mình
Mục thứ ba là việc bị bỏ nhiều nhất, vì lúc đó mọi người chỉ quan tâm tới giấy có đạt hay không.
Câu hỏi thường gặp
Nội dung khám xin việc nên gồm những gì?
Những phần liên quan tới khả năng làm chính công việc đó và tới an toàn của bản thân cùng người khác. Nội dung không liên quan tới công việc thì vượt phạm vi cần thiết.
Người đi khám có quyền gì?
Có quyền biết mình đang được khám những gì và vì sao, có quyền nhận kết quả của mình, và có quyền biết ai sẽ được xem kết quả. Đây là thông tin sức khoẻ của mình chứ không phải của bên yêu cầu.
Nếu thấy nội dung không liên quan tới công việc thì sao?
Hỏi người khám vì sao có phần đó và nó liên quan tới công việc thế nào. Câu hỏi đó hợp lý và không cần đối đầu với ai — và câu trả lời cho mình biết mình đang ở đâu.
Giấy khám có thời hạn không?
Thường có, nên hỏi rõ giấy dùng được bao lâu và bên yêu cầu nhận giấy cũ tới mức nào. Biết trước thì không phải khám lại chỉ vì giấy quá ngày.